# Publications of Piotr Spychalski, MD, PhD

> Colorectal surgeon and clinical researcher, Medical University of Gdańsk and University Clinical Centre, Gdańsk, Poland. ORCID 0000-0001-7111-4660, Wikidata Q57611140. Plain-language summaries (English and Polish) of all papers.

HTML: https://piotrspychalski.github.io/publications/ (English), https://piotrspychalski.github.io/pl/publikacje/ (Polski). Last updated 2026-09-27.

## 2026

### Long-Term Functional Outcomes After Prehabilitation in Frail Older Adults Undergoing Colorectal Cancer Surgery: A One-Year Prospective Cohort Study.
Dobrzycka M, Wołoszyn P, Prud M, Bieniaszewski K, Spychalski P, Gierat-Haponiuk K, et al. *Journal of Clinical Medicine* 2026. DOI: 10.3390/jcm15124731. PMID: 42355899.

Prospective observational cohort of frail patients aged over 70 years who completed structured prehabilitation before colorectal cancer surgery; 41 of 93 eligible patients completed 1-year follow-up. The 5-item Frailty Index increased slightly (mean difference 0.029, p = 0.012) with no change in the Clinical Frailty Scale, while postural function improved and functional performance remained stable (6-minute walk test 392.71 vs 384.36 m, p = 0.885; Timed Up and Go 12.36 vs 10.42 s, p = 0.051). The authors describe a dissociation between physiological vulnerability and functional status, to be interpreted descriptively given the absence of a control group.

PL: Badanie obserwowało przez rok 41 pacjentów w wieku powyżej 70 lat z zespołem kruchości (osłabienia organizmu związanego z wiekiem), którzy przed operacją raka jelita grubego przeszli program prehabilitacji, czyli przygotowania fizycznego do zabiegu. Po roku wydolność fizyczna, na przykład dystans przejścia w teście 6-minutowego marszu, pozostała stabilna, mimo niewielkiego nasilenia wskaźników kruchości. Wyniki opisują przebieg zdrowienia w tej grupie, ale z powodu braku grupy porównawczej nie pozwalają stwierdzić, że to prehabilitacja była przyczyną tej stabilności.

### Long-term effects of colonoscopy screening on colorectal cancer incidence and mortality: a multicountry, population-based randomised controlled trial.
Kaminski MF, Kalager M, Løberg M, Emilsson L, Macios A, Samy F, et al. (Spychalski P 18/22); NordICC Study Group. *The Lancet* 2026. DOI: 10.1016/S0140-6736(26)00508-8. PMID: 42102826.

Multicountry population-based randomised trial (NordICC) of 84,583 adults aged 55 to 64 years in Norway, Poland and Sweden, allocated 1:2 to invitation to a single screening colonoscopy or no screening, reporting 13-year follow-up. Colorectal cancer incidence was reduced (intention-to-screen RR 0.81, 95% CI 0.71 to 0.90; per-protocol RR 0.55, 95% CI 0.33 to 0.81), mainly for distal cancers, whereas colorectal cancer mortality was not significantly reduced (intention-to-screen RR 0.88, 95% CI 0.68 to 1.08). Observed mortality in the control group (0.47%) was substantially lower than the 0.82% assumed at trial design.

PL: Badanie NordICC objęło 84 583 osoby w wieku od 55 do 64 lat z Norwegii, Polski i Szwecji, losowo przydzielone do zaproszenia na jedną przesiewową kolonoskopię albo do grupy bez badania przesiewowego. Po 13 latach w grupie zaproszonej na kolonoskopię raka jelita grubego rozpoznawano rzadziej (1,46% wobec 1,80%), natomiast różnica w umieralności z powodu tego nowotworu nie była istotna statystycznie. Umieralność z powodu raka jelita grubego była w obu grupach niższa, niż zakładano przy planowaniu badania, co ma znaczenie dla oceny programów przesiewowych.

### Minimum Case Volume Recommendations for Complex Surgery.
Spychalski P, Połomska K, Pilonis ND. *JAMA* 2026. DOI: 10.1001/jama.2025.24800. PMID: 41637097. Role: first author.

Correspondence in JAMA addressing minimum case volume recommendations for complex surgical procedures. No abstract is available; the letter contributes to the discussion on volume thresholds as a quality standard in complex surgery.

PL: Krótka publikacja korespondencyjna w czasopiśmie JAMA dotycząca zaleceń określających minimalną liczbę złożonych operacji, jaką powinien wykonywać szpital lub chirurg. Tekst odnosi się do dyskusji o tym, czy i jak takie progi liczby zabiegów wiążą się z jakością leczenia chirurgicznego.

### Study of Treatment with Intensified Omeprazole to Prevent High-Output Stoma - A Protocol for a Randomized, Parallel-Group, Open-Label, Superiority Trial in Adults Undergoing Ileostomy (STOP-HOS-1).
Sylwestrzak T, Ciosek M, Połomska K, Kobiela J, Spychalski P. *Journal of Clinical Medicine* 2026. DOI: 10.3390/jcm15051841. PMID: 41827257. Role: senior (last) author.

Protocol of STOP-HOS-1, a two-centre randomised, parallel-group, open-label superiority trial in Poland planning to enrol 100 adults undergoing loop or end ileostomy. Participants are randomised 1:1 to intensified intravenous omeprazole (80 mg loading dose, then 40 mg twice daily) or standard dosing (40 mg once daily) through postoperative day 10; the primary outcome is mean ileostomy output across postoperative days 1 to 3, with a reduction of at least 250 mL/day prespecified as clinically meaningful. Secondary outcomes include high-output stoma incidence, time to output stabilisation, dehydration-related complications, length of stay and 30-day readmission, analysed by intention to treat.

PL: Ileostomia to wyprowadzenie jelita cienkiego na skórę brzucha; u części chorych po operacji wydala ona bardzo duże ilości płynu, co grozi odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi. Artykuł opisuje plan badania z losowym przydziałem 100 dorosłych w dwóch polskich ośrodkach akademickich, w którym porównana zostanie większa i standardowa dawka dożylnego omeprazolu, leku z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP) zmniejszających wydzielanie w przewodzie pokarmowym. Badanie ma dostarczyć pierwszych danych z randomizacji o tym, czy intensywniejsze leczenie zmniejsza objętość wydalanej treści w pierwszych dniach po operacji.

### Definitive surgery for Hirschsprung Disease between 3 and 12 months achieves best outcomes: A systematic review with meta-analysis.
Sowulewski O, Leszkowicz J, Sakowska M, Spychalski P, Szlagatys-Sidorkiewicz A. *Journal of Pediatric Surgery* 2026. DOI: 10.1016/j.jpedsurg.2026.163039. PMID: 41780589. Role: corresponding author.

Systematic review with meta-analysis (PRISMA) of 19 studies published 1998 to 2025 including 3980 children undergoing definitive pull-through for Hirschsprung disease, stratified by age at surgery. Neonatal surgery was associated with more Hirschsprung-associated enterocolitis (22.4% vs 15.5%), anastomotic leakage (7.1% vs 1.5%), long-term faecal incontinence (30.0% vs 17.8%) and constipation (25.2% vs 12.8%); surgery before 3 months showed a similar pattern. Procedures performed during infancy after 3 months showed more balanced outcomes, informing the timing debate not settled by current guidelines.

PL: Choroba Hirschsprunga to wrodzony brak komórek nerwowych w końcowym odcinku jelita, leczony operacyjnie u niemowląt, przy czym optymalny wiek operacji budzi spory. Przegląd 19 badań obejmujących 3980 dzieci wykazał, że operacja w okresie noworodkowym lub przed ukończeniem 3. miesiąca życia wiązała się częściej z zapaleniem jelit, nieszczelnością zespolenia, a w dłuższej perspektywie z nietrzymaniem stolca i zaparciami. Operacje wykonywane później w okresie niemowlęcym dawały bardziej wyważone wyniki, co może pomóc w ustalaniu terminu leczenia.

### Reliability of Transcutaneous Laryngeal Ultrasonography Performed as Point-of-Care Ultrasound (POCUS) of the Larynx: A Preliminary Prospective Cohort Study.
Patel A, Spychalski P, Kobiela J. *Journal of Voice* 2026. DOI: 10.1016/j.jvoice.2026.04.014. PMID: 42086448.

Prospective cohort in which six ultrasound-naive medical students performed transcutaneous laryngeal ultrasonography (TLUSG) with a handheld point-of-care device (Butterfly iQ+) and a conventional system (Mindray ME8) in peri-thyroidectomy patients, using laryngoscopy as reference. Across 229 examinations per device in 96 patients, vocal fold visualisation (94.3% vs 96.1%, p = 0.29), sensitivity (58.3% vs 65.7%, p = 0.5) and specificity (97.8% vs 98.4%) did not differ significantly, and sensitivity improved with operator experience. Point-of-care devices may broaden implementation of TLUSG in perioperative and outpatient settings.

PL: Po operacjach tarczycy może dojść do porażenia strun głosowych, które zwykle ocenia się w laryngoskopii, czyli badaniu krtani przez wprowadzany endoskop. Badanie u 96 pacjentów porównało ultrasonografię krtani wykonywaną przez studentów medycyny małym przenośnym aparatem USG (POCUS, ultrasonografia przyłóżkowa) z badaniem na klasycznym aparacie; oba urządzenia pozwalały uwidocznić struny głosowe podobnie często i z podobną trafnością. Ponieważ aparaty przenośne są tańsze i łatwiej dostępne, mogą ułatwić stosowanie tej nieinwazyjnej metody.

### Does Transcutaneous Laryngeal Ultrasonography Improve Patient-Reported Outcome Measures (PROMs) Compared to Flexible Laryngoscopy? - A Cross-Sectional Survey Study.
Patel A, Spychalski P, Albrahim M, Markiet K, Kuryłowicz J, Mikaszewski B, et al. *Journal of Voice* 2026. DOI: 10.1016/j.jvoice.2026.03.031. PMID: 41997784.

Prospective cross-sectional survey nested in a learning-curve study, in which patients undergoing elective thyroidectomy (n = 96; 116 responses) rated transcutaneous laryngeal ultrasonography (TLUSG) and laryngoscopy using a purpose-designed 12-item questionnaire. TLUSG had lower composite burden scores (median 7 vs 20.5, p < 0.001), was preferred by 84.4% of patients, and all patients were willing to repeat it compared with 82.3% for laryngoscopy (p < 0.001); comfort was lower in men and in patients with vocal fold palsy. The findings support considering TLUSG in patient-centred perioperative vocal fold screening.

PL: Badanie sprawdzało, jak pacjenci operowani z powodu chorób tarczycy odbierają dwa sposoby oceny strun głosowych: nieinwazyjne badanie USG krtani przez skórę szyi oraz laryngoskopię, czyli badanie giętkim endoskopem. Pacjenci ocenili USG jako znacznie mniej uciążliwe, 84,4% wolało tę metodę, a wszyscy byli gotowi ją powtórzyć, wobec 82,3% w przypadku laryngoskopii. Wyniki wskazują, że USG krtani jest dla pacjentów lepiej akceptowalne, choć jego miejsce w rutynowej praktyce wymaga dalszych badań.

### Learning Curve Analysis of Conventional and Point-of-Care Transcutaneous Laryngeal Ultrasonography.
Patel A, Spychalski P, Albrahim M, Markiet K, Kuryłowicz J, Mikaszewski B, et al. *Journal of Voice* 2026. DOI: 10.1016/j.jvoice.2026.03.004. PMID: 41936512.

Prospective cohort (Gdańsk, January to August 2022) in which six ultrasound-naive medical students performed transcutaneous laryngeal ultrasonography with point-of-care and conventional devices in thyroidectomy patients, with laryngoscopy as reference; learning curves were analysed with CUSUM, segmented regression and LC-CUSUM. Across 120 examinations the visualisation rate was 94.9%; the learning phase for time to visualisation and to complete examination ended at the 7th and 5th examination for point-of-care and the 24th and 16th for conventional ultrasound, and diagnostic proficiency was reached between the 7th and 15th examination. Proficiency was acquired around the 25th examination, supporting feasibility of bedside implementation.

PL: Badanie oceniało, jak szybko studenci medycyny bez doświadczenia w USG uczą się oceniać ruchomość strun głosowych za pomocą ultrasonografii krtani przez skórę szyi u pacjentów operowanych na tarczycy. Studenci osiągali trafną ocenę strun głosowych między 7. a 15. badaniem, a pełną biegłość około 25. badania; struny głosowe udało się uwidocznić w 94,9% badań. Metoda okazała się łatwa do opanowania, co może ograniczyć potrzebę rutynowego wykonywania bardziej uciążliwej laryngoskopii.

## 2025

### Single Nucleotide Polymorphisms as Biomarkers of Response to Neoadjuvant Chemoradiotherapy in Rectal Cancer: A Systematic Review.
Połomska K, Rybicka M, Jażdżewska A, Prud M, Jackowska S, Kobiela J, Spychalski P. *Cancers* 2025. DOI: 10.3390/cancers17243995. PMID: 41463244. Role: senior (last) author.

Systematic review (PRISMA; PubMed and Web of Science) of 32 studies including 4116 patients, evaluating 304 single nucleotide polymorphisms (SNPs) across 126 genes as predictors of response to neoadjuvant chemoradiotherapy in rectal cancer. DNA repair (XRCC1, XRCC3, ERCC1, ERCC2) and folate metabolism genes (MTHFR, TYMS) were most studied; only rs25487 (XRCC1) and rs1801133 (MTHFR) showed predictive value in more than one study, with inconsistent associations, and no SNP was validated across independent cohorts. Current evidence does not support clinical use of individual SNPs; large prospective studies and polygenic or multi-omic models are proposed.

PL: Przed operacją raka odbytnicy wielu chorych otrzymuje chemioradioterapię, ale tylko u około 15 do 30% nowotwór całkowicie znika. Przegląd 32 badań z udziałem 4116 pacjentów sprawdził, czy drobne, dziedziczne różnice w pojedynczych literach kodu genetycznego, zwane polimorfizmami pojedynczego nukleotydu (SNP), pozwalają przewidzieć skuteczność tego leczenia. Żaden z analizowanych wariantów nie dawał powtarzalnych wyników w niezależnych grupach chorych, więc obecnie nie nadają się one do praktyki klinicznej.

### Bioimpedance Measurement for Monitoring Chronic Wounds: A Systematic Review.
Antoszewska M, Połomska K, Spychalski P, Kekonen A, Viik J, Barańska-Rybak W. *International Wound Journal* 2025. DOI: 10.1111/iwj.70707. PMID: 40505690.

Systematic review (PRISMA; PubMed, Scopus and Web of Science, searched August 2024) of 16 studies on bioimpedance measurement for monitoring chronic lower leg wounds. Included studies consistently showed significant bioimpedance differences between wound and healthy skin and changes over the healing process, with wide heterogeneity in electrode types and configurations. Bioimpedance appears potentially useful for quantitative wound monitoring, but methodological challenges remain before clinical implementation.

PL: Rany przewlekłe, na przykład owrzodzenia podudzi, obniżają jakość życia i są kosztowne w leczeniu, a ich ocena opiera się głównie na obejrzeniu rany. Przegląd 16 badań dotyczył bioimpedancji, czyli pomiaru oporu elektrycznego tkanek, i potwierdził, że różni się on między raną a zdrową skórą oraz zmienia się w trakcie gojenia. Metoda może w przyszłości pomóc obiektywnie śledzić gojenie ran, ale przed wprowadzeniem do praktyki wymaga ujednolicenia, między innymi układu elektrod.

### Adenoma Detection Rates and Risk of Colorectal Cancer-Reply.
Pilonis ND, Spychalski P, Kaminski MF. *JAMA* 2025. DOI: 10.1001/jama.2025.1449. PMID: 40272812.

Authors' reply to correspondence on their JAMA study of physician adenoma detection rate (ADR) improvement and subsequent colorectal cancer risk in the Polish Colonoscopy Screening Program. No abstract is available; the reply addresses readers' comments on that analysis.

PL: Odpowiedź autorów na listy czytelników dotyczące ich wcześniejszej publikacji w JAMA o związku między wskaźnikiem wykrywalności gruczolaków (ADR, czyli odsetkiem kolonoskopii, w których lekarz znajduje co najmniej jeden polip gruczolakowy) a ryzykiem raka jelita grubego u pacjentów. Tekst odnosi się do uwag innych badaczy dotyczących tej analizy.

### Effectiveness of Open Incision Negative Pressure Wound Therapy for Surgical Site Infection Prevention for Abdominal Surgery-A Systematic Review and Meta-Analysis.
Połomska K, Kowalik J, Kobiela J, Spychalski P. *International Wound Journal* 2025. DOI: 10.1111/iwj.70199. PMID: 40234096. Role: senior (last) author.

Systematic review and random-effects meta-analysis (PROSPERO CRD42024401669) of 8 studies (3 randomised trials, 5 cohort studies; 1655 patients) on open incision negative pressure wound therapy (NPWT) in abdominal surgery, 5 of which were pooled. NPWT was associated with lower surgical site infection risk than primary closure (OR 0.15, 95% CI 0.02 to 0.87), with no significant difference compared with delayed primary closure (OR 0.28, 95% CI 0.06 to 1.27). Standardised treatment and reporting protocols are needed to evaluate NPWT effectiveness.

PL: Zakażenie rany po operacji brzusznej to częste powikłanie; jednym ze sposobów zapobiegania jest pozostawienie rany otwartej z opatrunkiem podciśnieniowym (NPWT, terapia podciśnieniowa) zamiast jej zszycia. Przegląd 8 badań z udziałem 1655 pacjentów wykazał, że taki opatrunek wiązał się z mniejszym ryzykiem zakażenia niż natychmiastowe zszycie rany, ale nie różnił się istotnie od odroczonego zszycia. Autorzy wskazują, że ujednolicenie sposobu leczenia i raportowania ułatwi dalszą ocenę tej metody.

### Comparison of Staging and Treatment of Rectal Cancer between Patients Younger and Older than 70 years - An International Multicenter Study.
Krzeszowiak J, Duta C, Pach RA, Richter P, Lorenc Z, Rutkowski A, et al. (Spychalski P 22/25). *Chirurgia (Bucharest)* 2025. DOI: 10.21614/chirurgia.3108. PMID: 40367306.

Retrospective analysis of prospectively collected data from nine centres in Poland, Romania and Germany including 2443 patients operated on for rectal cancer between 2013 and 2019, compared by age (under vs at least 70 years). Staging, sex and tumour location did not differ, but older patients more often had stoma formation, had lower lymph node yield and less frequent preoperative radiotherapy, with no difference in R0 resection or complete response rates. Overall survival was significantly lower in older patients in stages I to IV, indicating age-related differences in treatment intensity.

PL: Badanie objęło 2443 chorych operowanych z powodu raka odbytnicy w latach od 2013 do 2019 w dziewięciu ośrodkach w Polsce, Rumunii i Niemczech i porównało osoby młodsze i starsze niż 70 lat. Mimo podobnego zaawansowania nowotworu starsi pacjenci częściej mieli wyłanianą stomię, rzadziej otrzymywali radioterapię przed operacją i mieli usuwaną mniejszą liczbę węzłów chłonnych, a ich przeżycie całkowite było krótsze. Wyniki pokazują różnice w sposobie leczenia zależne od wieku.

### Technical Aspects of Transcutaneous Laryngeal Ultrasonography: A Review.
Patel A, Spychalski P, Połomska K, Albrahim M, Markiet K, Kuryłowicz J, et al. *Journal of Voice* 2025. DOI: 10.1016/j.jvoice.2025.01.040. PMID: 40102161.

Technical review of transcutaneous laryngeal ultrasonography (TLUSG) for peri-thyroidectomy vocal fold assessment. It describes identification of the false vocal folds, true vocal folds and arytenoid cartilages via the anterior (transverse) or lateral (sagittal) approach, with passive breathing, phonation and the Valsalva manoeuvre to elicit movement. The paper provides a step-by-step algorithm, common pitfalls and modifications to support adoption by surgeons, anaesthesiologists and endocrinologists.

PL: Porażenie strun głosowych jest ważnym powikłaniem operacji tarczycy, a ich ruchomość można ocenić nie tylko endoskopowo, ale też badaniem USG przez skórę szyi. Artykuł przeglądowy opisuje krok po kroku, jak wykonać takie badanie: które struktury krtani obserwować, z jakiego dostępu przykładać głowicę i jakie manewry (oddychanie, fonacja, próba Valsalvy) wywołują ruch strun głosowych. Omawia też typowe trudności, aby ułatwić chirurgom, anestezjologom i endokrynologom wprowadzenie tej metody.

### Adenoma Detection Rates by Physicians and Subsequent Colorectal Cancer Risk.
Pilonis ND, Spychalski P, Kalager M, Løberg M, Wieszczy P, Didkowska J, et al. *JAMA* 2025. DOI: 10.1001/jama.2024.22975. PMID: 39680377.

Observational study of 789 physicians and 485,615 patients in the Polish Colonoscopy Screening Program (2000 to 2017, median follow-up 10.2 years; 1873 colorectal cancers), using joinpoint regression to relate change in adenoma detection rate (ADR) to postcolonoscopy colorectal cancer incidence. A change in trend occurred at an ADR of 26%; among physicians with baseline ADR below 26%, improvement was associated with lower incidence (31.8 vs 40.7 per 100,000 person-years; difference 8.9, 95% CI 5.06 to 12.74), whereas above 26% no difference was observed (23.4 vs 22.5; difference 0.9, 95% CI -6.46 to 8.26). ADR improvement appears relevant mainly for endoscopists below this threshold.

PL: Wskaźnik wykrywalności gruczolaków (ADR) to odsetek kolonoskopii, w których lekarz znajduje co najmniej jeden gruczolak, czyli polip mogący przekształcić się w raka. Analiza danych 485 615 pacjentów i 789 lekarzy z polskiego Programu Badań Przesiewowych raka jelita grubego wykazała, że poprawa tego wskaźnika wiązała się z rzadszym występowaniem raka po kolonoskopii, ale tylko u pacjentów lekarzy, których ADR na początku był niższy niż 26%. Wynik sugeruje, że działania poprawiające jakość kolonoskopii przynoszą największą korzyść wśród endoskopistów z niższą wykrywalnością.

## 2024

### Preoperative stoma site marking: nurses' perspective
Leyk-Kolańczak M, Spychalski P, Kruk A, Terech-Skóra S, Książek J, Dobosz M, et al. *Pielęgniarstwo Chirurgiczne i Angiologiczne / Surgical and Vascular Nursing* 2024. DOI: 10.5114/.2024.141477.

Survey of 164 Polish nurses recruited at three nursing conferences on perceived practice of preoperative stoma site marking. Forty percent reported that marking is always performed before elective surgery on their ward and 30% that it is performed only sometimes; marking before emergency surgery was confirmed by 14.6%, and the main barrier was absence of a ward protocol (82.3%), followed by lack of trained staff, surgeon restrictions and time. Implementation in Poland remains unsatisfactory, supporting training of ostomy nurses and a uniform national procedure.

PL: W ankiecie przeprowadzonej na trzech konferencjach pielęgniarskich 164 pielęgniarki opisały, jak często w ich szpitalach wyznacza się przed operacją miejsce na stomię (wyłonienie jelita na powłoki brzucha). Tylko 40% pracowało na oddziałach, gdzie robi się to zawsze przed zabiegami planowymi, a w operacjach nagłych dotyczyło to 14,6% odpowiedzi; najczęstszą przeszkodą był brak procedury oddziałowej. Autorzy wskazują, że mimo znanych korzyści ta procedura jest w Polsce stosowana niewystarczająco.

### Mortality and rate of hospitalization stratified by patients' BMI in a colonoscopy screening - a cross sectional analysis of data from Polish Colonoscopy Screening Platform.
Spychalski P, Wieszczy P, Połomska K, Kobiela J, Regula J, Kaminski MF, et al. *Scandinavian Journal of Gastroenterology* 2024. DOI: 10.1080/00365521.2024.2410795. PMID: 39363857. Role: first author.

Retrospective cohort of 55,390 individuals screened in the Polish Colonoscopy Screening Program (2012 to 2015), comparing mortality and unplanned hospitalisation from 42 days before to 30 days after colonoscopy across BMI categories, with adjustment and subanalyses by sex and procedure type. Obese individuals had more hospitalisations than non-obese individuals (1.94% vs 0%, p = 0.038), particularly obese men, while unadjusted and adjusted mortality did not differ by BMI. Overweight and obesity were not clinically relevant risk factors for mortality or hospitalisation around screening colonoscopy.

PL: Badanie objęło 55 390 osób poddanych przesiewowej kolonoskopii w Polsce w latach od 2012 do 2015 i sprawdzało, czy wskaźnik masy ciała (BMI) wpływa na ryzyko zgonu lub nieplanowanego pobytu w szpitalu w okresie od 6 tygodni przed do 30 dni po badaniu. Nadwaga i otyłość nie okazały się istotnymi klinicznie czynnikami ryzyka zgonu ani hospitalizacji, choć otyli mężczyźni mogą częściej wymagać opieki szpitalnej po kolonoskopii. Wyniki mają znaczenie dla oceny ryzyka przed badaniem.

### Bioimpedance sensor array for monitoring chronic wounds: Validation of method feasibility.
Antoszewska M, Spychalski P, Kekonen A, Viik J, Barańska-Rybak W. *International Wound Journal* 2024. DOI: 10.1111/iwj.14899. PMID: 39099180.

Single-centre observational feasibility study of a multielectrode sensor array for bioimpedance measurement in chronic lower leg wounds of venous, mixed venous-arterial and diabetic aetiology. In 104 measurements of 18 ulcers (7 patients analysed), bioimpedance increased as wound area decreased, with a strong negative correlation (r = -0.86, p < 0.001). The method is feasible for quantitative wound monitoring; long-term studies are needed to establish usability of the electrode dressing.

PL: Ocena gojenia ran przewlekłych opiera się zwykle na ich obejrzeniu, dlatego poszukuje się metod pomiarowych. W badaniu u pacjentów z owrzodzeniami podudzi (żylnymi, mieszanymi i cukrzycowymi) wykonano 104 pomiary bioimpedancji, czyli oporu elektrycznego tkanek, za pomocą opatrunku z wieloma elektrodami; wraz ze zmniejszaniem się rany opór rósł. Metoda okazała się wykonalna i może w przyszłości służyć do obiektywnego monitorowania gojenia, ale wymaga dłuższych obserwacji.

### The impact of oncological package implementation on the treatment of rectal cancer in years 2013-2019 in Poland - multicenter study.
Krzeszowiak J, Pach R, Richter P, Lorenc Z, Rutkowski A, Ochwat K, et al. (Spychalski P 24/25). *Polish Journal of Surgery (Polski Przegląd Chirurgiczny)* 2024. DOI: 10.5604/01.3001.0054.2680. PMID: 38940243.

Multicentre retrospective analysis of 1418 patients operated on for rectal cancer in five Polish centres (2013 to 2019), comparing periods before, early after and later after introduction of the 2015 oncological package (fast-track pathway with mandatory multidisciplinary team meetings). Across periods, local T stage decreased, median lymph node yield increased in the latest period, and use of preoperative (especially short-course) radiotherapy rose, including among patients with T3/4 or N+ M0 disease. The association with the oncological package is indirect and requires further data.

PL: W 2015 roku wprowadzono w Polsce pakiet onkologiczny, czyli szybką ścieżkę diagnostyki i leczenia nowotworów z obowiązkowymi konsyliami wielodyscyplinarnymi. Analiza danych 1418 chorych operowanych z powodu raka odbytnicy w pięciu ośrodkach wykazała, że w kolejnych latach nowotwory rozpoznawano w mniej zaawansowanym stadium miejscowym, częściej stosowano radioterapię przed operacją i usuwano więcej węzłów chłonnych. Autorzy zaznaczają, że związek tych zmian z pakietem jest pośredni.

## 2023

### Recommendations on the use of prehabilitation, i.e. comprehensive preparation of the patient for surgery.
Banasiewicz T, Kobiela J, Cwaliński J, Spychalski P, Przybylska P, Kornacka K, et al. *Polish Journal of Surgery (Polski Przegląd Chirurgiczny)* 2023. DOI: 10.5604/01.3001.0053.8854. PMID: 38348849.

Multidisciplinary Polish expert recommendations on prehabilitation before surgery, covering indications, scope, duration and methods of delivery. Core components include nutritional optimisation, exercise, psychological support and addiction cessation, together with correction of anaemia, glycaemic control, stabilisation of comorbidities and procedure-specific preparation (for example, ostomy). Prehabilitation is recommended whenever possible, particularly for patients with comorbidities scheduled for major procedures, delivered by interdisciplinary teams and requiring systemic and reimbursement solutions.

PL: Prehabilitacja to kompleksowe przygotowanie pacjenta do operacji, które ma poprawić jego ogólny stan, zmniejszyć ryzyko powikłań i przyspieszyć powrót do zdrowia. Zalecenia opracowane przez ekspertów wielu specjalności opisują jej podstawowe elementy (poprawę odżywienia, ćwiczenia, wsparcie psychologiczne, pomoc w rzucaniu nałogów, leczenie niedokrwistości i wyrównanie cukrzycy), wskazania, zakres i czas trwania. Autorzy podkreślają, że prehabilitacja powinna być prowadzona przez zespoły interdyscyplinarne i wymaga rozwiązań systemowych oraz refundacyjnych.

### The obesity phenomenon in colorectal cancer.
Spychalski P, Kobiela J. *Colorectal Disease* 2023. DOI: 10.1111/codi.16563. PMID: 37002546. Role: first author.

Letter (comment) in Colorectal Disease on the relationship between obesity and colorectal cancer. No abstract is available; the letter comments on the role of obesity, including body mass index (BMI), as a factor in colorectal cancer.

PL: List do redakcji (komentarz) w czasopiśmie Colorectal Disease dotyczący związku otyłości z rakiem jelita grubego. Tekst odnosi się do dyskusji o tym, jak masa ciała, mierzona na przykład wskaźnikiem masy ciała (BMI), wiąże się z ryzykiem i przebiegiem tej choroby.

### Assessment of Calcium Score Cutoff Point for Clinically Significant Aortic Stenosis on Lung Cancer Screening Program Low-Dose Computed Tomography: A Cross-Sectional Analysis
Klein-Awerjanow K, Rzyman W, Dziedzic R, Fijałkowska J, Spychalski P, Szurowska E, et al. *Diagnostics* 2023. DOI: 10.3390/diagnostics13020246. PMID: 36673055.

Cross-sectional analysis of 6631 heavy smokers in the MOLTEST BIS lung cancer screening programme, with Agatston aortic valve calcium scoring on LDCT; participants with a calcium score of 900 or more (n = 54) underwent echocardiography. ROC analysis identified a cutoff of 1758 for at least moderate aortic stenosis (sensitivity 85.71%, specificity 75.76%) and 2665 for severe stenosis (sensitivity 87.5%, specificity 76.92%). Calcium scoring on screening LDCT may allow opportunistic detection of clinically significant aortic stenosis.

PL: W programie badań przesiewowych w kierunku raka płuca wykonuje się niskodawkową tomografię komputerową (LDCT, low-dose computed tomography) u osób dużo palących. Autorzy sprawdzili u 6631 uczestników, czy ilość zwapnień na zastawce aortalnej widoczna w tym samym badaniu pozwala wskazać osoby z istotnym zwężeniem tej zastawki, potwierdzanym następnie w badaniu echokardiograficznym (USG serca). Wyznaczone wartości progowe mogą pomóc wcześniej wykryć chorobę serca u osób, które i tak przechodzą tomografię.

### Triiodothyronine lowers the potential of colorectal cancer stem cells in vitro
Rostkowska O, Olejniczak-Kęder A, Spychalski P, Szaryńska M, Kobiela J. *Oncology Reports* 2023. DOI: 10.3892/or.2022.8458. PMID: 36484405.

In vitro study of colonospheres derived from two colorectal cancer cell lines incubated with triiodothyronine (T3). T3 reduced viability, proliferation and spherogenic potential (P<0.05), increased apoptosis, shifted cells towards G0/G1 arrest and reduced sphere size, with effects on THR alpha 1, THR beta 1, DIO2 and DIO3 expression depending on cell line and clinical stage of origin. The findings suggest a role for thyroid hormone signalling in regulating colorectal cancer stem cells and a possible therapeutic target.

PL: Badanie laboratoryjne na hodowlach komórek dotyczyło wpływu hormonu tarczycy trijodotyroniny (T3) na nowotworowe komórki macierzyste raka jelita grubego, czyli komórki uważane za ważne dla rozwoju i nawrotów choroby. Po dodaniu T3 komórki nowotworowe gorzej przeżywały, wolniej się dzieliły, tworzyły mniejsze skupiska i częściej ulegały zaprogramowanej śmierci (apoptozie). Wyniki dotyczą komórek w hodowli i wskazują kierunek dalszych badań nad rolą hormonów tarczycy w raku jelita grubego.

## 2022

### Comparison of the Long-term Outcomes of RYGB and OAGB as Conversion Procedures After Failed LSG: a Case-Control Study
Wilczyński M, Spychalski P, Proczko-Stepaniak M, Bigda J, Szymański M, Dobrzycka M, et al. *Journal of Gastrointestinal Surgery* 2022. DOI: 10.1007/s11605-022-05395-w. PMID: 35790676.

Case-control study from a prospectively maintained database of 80 patients converted after failed laparoscopic sleeve gastrectomy (33 RYGB, 47 OAGB). At 5 years mean %EBWL was 84.04% after RYGB vs 72.95% after OAGB (p = 0.2176); complete type 2 diabetes remission was more frequent after OAGB (97.3% vs 33%; p = 0.035), with no significant differences in other comorbidity remission or Comprehensive Complication Index; 7 patients developed de novo GERD after OAGB and none after RYGB. Both procedures appear acceptable as conversion options, with OAGB favoured for diabetes remission.

PL: Badanie dotyczyło chorych na otyłość, u których pierwsza operacja bariatryczna, czyli rękawowa resekcja żołądka (LSG, laparoscopic sleeve gastrectomy), nie przyniosła oczekiwanego efektu i konieczna była operacja ponowna. Porównano dwa rodzaje takich operacji: klasyczne ominięcie żołądkowe (RYGB, Roux-en-Y gastric bypass) u 33 osób i ominięcie z jednym zespoleniem (OAGB, one anastomosis gastric bypass) u 47 osób. Po 5 latach utrata masy ciała i liczba powikłań były podobne, natomiast całkowite ustąpienie cukrzycy typu 2 występowało częściej po OAGB.

### For and Against Routine Removal of Peripheral Intravenous Catheters
Patel A, Spychalski P, Kobiela J. *JAMA Internal Medicine* 2022. DOI: 10.1001/jamainternmed.2021.8307. PMID: 35156994.

Letter (comment) in JAMA Internal Medicine discussing arguments for and against routine versus clinically indicated removal of peripheral intravenous catheters. No abstract is available; the content is summarised from the title and indexing terms (catheter-related infections, device removal). It contributes to the debate on catheter replacement policies.

PL: Krótki komentarz (list do redakcji) dotyczący tego, czy obwodowe wkłucia dożylne (tzw. wenflony) należy wymieniać rutynowo po określonym czasie, czy dopiero wtedy, gdy pojawia się wskazanie kliniczne. Na podstawie tytułu tekst odnosi się do argumentów za i przeciw w dyskusji nad opublikowaną wcześniej pracą. Temat ma znaczenie dla bezpieczeństwa chorych w szpitalu, m.in. dla ryzyka zakażeń związanych z cewnikiem.

### Short-course radiotherapy and consolidation chemotherapy: in search of a balanced protocol
Patel A, Spychalski P, Kobiela J. *British Journal of Surgery* 2022. DOI: 10.1093/bjs/znab439. PMID: 34964457.

Letter (comment) on neoadjuvant short-course radiotherapy followed by consolidation chemotherapy for rectal cancer. No abstract is available; based on the title, it argues for defining a protocol that balances oncological efficacy and toxicity. It links to the authors' meta-analytic work on this regimen.

PL: Komentarz w formie listu do redakcji dotyczący leczenia przedoperacyjnego raka odbytnicy, łączącego krótką radioterapię (napromienianie) z następową chemioterapią konsolidującą. Autorzy zwracają uwagę na potrzebę takiego ustalenia schematu, który równoważy skuteczność leczenia i jego działania niepożądane. Tekst jest głosem w dyskusji naukowej, a nie nowym badaniem.

### Adenoma to Colorectal Cancer Estimated Transition Rates Stratified by BMI Categories: A Cross-Sectional Analysis of Asymptomatic Individuals from Screening Colonoscopy Program
Spychalski P, Kobiela J, Wieszczy P, Bugajski M, Reguła J, Kaminski MF. *Cancers* 2022. DOI: 10.3390/cancers14010062. PMID: 35008224. Role: first author, corresponding author.

Cross-sectional analysis of 147,385 participants of the Polish Colonoscopy Screening Program, with prevalence adjusted for sex, age, family history, smoking, diabetes and medication use, and estimated transition rates (eTR) calculated as ratios of adjusted prevalences across BMI strata (normal, overweight, obese). Prevalence of non-advanced adenomas (12.19%, 13.81%, 14.70%) and advanced adenomas (5.20%, 5.77%, 6.61%) rose with BMI (p < 0.001), while eTR from early to advanced cancer was lowest in obese individuals (73.73%, 69.90%, 50.54%). The data suggest an obesity paradox in the adenoma to carcinoma sequence.

PL: Większość raków jelita grubego rozwija się z łagodnych polipów zwanych gruczolakami. Na podstawie danych 147 385 osób z Programu Badań Przesiewowych Raka Jelita Grubego w Polsce autorzy sprawdzili, jak często występują gruczolaki i raki w zależności od wskaźnika masy ciała (BMI, body mass index). Osoby z otyłością częściej miały gruczolaki i wczesne raki, ale rzadziej zaawansowane raki, co autorzy interpretują jako przejaw tzw. paradoksu otyłości.

## 2021

### Proton pump inhibitors and colorectal cancer: A systematic review
Patel A, Spychalski P, Antoszewska M, Regula J, Kobiela J. *World Journal of Gastroenterology* 2021. DOI: 10.3748/wjg.v27.i44.7716. PMID: 34908809.

PRISMA-based systematic review of MEDLINE, EMBASE, Scopus and Web of Science to May 2021, including 28 studies (12 basic research, 11 epidemiological, 5 treatment studies). Basic research suggests PPIs do not promote and may inhibit colorectal carcinogenesis, epidemiological data do not support a causal association with increased cancer risk, and treatment studies suggest concomitant PPI use may reduce capecitabine efficacy, while pantoprazole may act as a chemosensitiser with FOLFOX. Agent-specific effects warrant prospective evaluation.

PL: Inhibitory pompy protonowej (IPP), czyli popularne leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego, są bardzo często stosowane. Przegląd 28 badań laboratoryjnych, epidemiologicznych i klinicznych nie wykazał, by leki te zwiększały ryzyko raka jelita grubego, a badania laboratoryjne sugerują nawet działanie hamujące. Część badań wskazuje jednak, że jednoczesne stosowanie IPP i chemioterapii kapecytabiną może zmniejszać jej skuteczność, co wymaga dalszych badań.

### Transcutaneous Laryngeal Ultrasound for Vocal Cord Paralysis Assessment in Patients Undergoing Thyroid and Parathyroid Surgery: A Systematic Review and Meta-Analysis
Patel A, Spychalski P, Aszkiełowicz A, Mikaszewski B, Kobiela J. *Journal of Clinical Medicine* 2021. DOI: 10.3390/jcm10225393. PMID: 34830675.

Systematic review and meta-analysis (PRISMA) of 16 studies assessing transcutaneous laryngeal ultrasound against laryngoscopy for vocal cord assessment around thyroid and parathyroid surgery. Pooled visualisation rates were 86.28% preoperatively and 94.13% postoperatively; postoperative pooled sensitivity was 83.96% (95% CI 77.24 to 88.50%) and specificity 96.15% (95% CI 95.24 to 96.88%), with male sex and older age as main risk factors for non-visualisation. The method may serve as a screening tool, potentially avoiding laryngoscopy in about 80% of patients.

PL: Po operacjach tarczycy i przytarczyc może dojść do uszkodzenia nerwu odpowiadającego za ruchomość fałdów głosowych. Autorzy zebrali 16 badań porównujących badanie USG krtani przez skórę szyi z tradycyjnym badaniem laryngologicznym (laryngoskopią). USG dobrze wykrywało porażenie fałdów głosowych i mogłoby oszczędzić laryngoskopii około 80% chorych, choć gorzej sprawdza się u mężczyzn i osób starszych.

### Neoadjuvant short-course radiotherapy with consolidation chemotherapy for locally advanced rectal cancer: a systematic review and meta-analysis
Spychalski P, Patel A, Corrao G, Jereczek-Fossa BA, Glynne-Jones R, Garcia-Aguilar J, et al. *Acta Oncologica* 2021. DOI: 10.1080/0284186X.2021.1953137. PMID: 34308767. Role: co-first author.

Systematic review and meta-analysis of 11 studies (6 randomised, 5 non-randomised; seven cohorts) comparing short-course radiotherapy with consolidation chemotherapy (SCRT-CCT) and long-course chemoradiotherapy (LCRT). SCRT-CCT increased pathological complete response (RR 1.75, 95% CI 1.41 to 2.19) without a significant difference in 3-year overall survival (RR 1.06, 95% CI 0.98 to 1.14), with comparable R0 resection, downstaging, compliance and late toxicity but higher acute toxicity. Protocol heterogeneity limits firm conclusions pending ongoing trials.

PL: W miejscowo zaawansowanym raku odbytnicy przed operacją stosuje się napromienianie i chemioterapię. Przegląd 11 badań porównał krótką radioterapię z następową chemioterapią (SCRT-CCT) z klasyczną, długą chemioradioterapią (LCRT). Schemat krótki częściej prowadził do całkowitego zniknięcia guza w badaniu mikroskopowym przy podobnym przeżyciu, kosztem częstszych działań niepożądanych w trakcie leczenia.

### Letter: mind the gap - search and publication date of systematic reviews and meta-analysis
Patel A, Spychalski P, Kobiela J. *Alimentary Pharmacology & Therapeutics* 2021. DOI: 10.1111/apt.16537. PMID: 34379833.

Letter (comment) addressing the time gap between the literature search date and the publication date of systematic reviews and meta-analyses. No abstract is available; based on the title, it highlights that such delays may render syntheses outdated at publication. Relevant to reporting standards and the currency of evidence syntheses.

PL: List do redakcji dotyczący odstępu czasu między datą przeszukania literatury a datą opublikowania przeglądów systematycznych i metaanaliz. Na podstawie tytułu można wnioskować, że autorzy zwracają uwagę, iż zbyt długa przerwa może sprawić, że przegląd nie uwzględnia najnowszych badań. Ma to znaczenie dla aktualności podsumowań naukowych, na których opierają się zalecenia.

### Treatment of intractable pruritus in patients with cholestasis with molecular adsorbents recirculating system dialysis: a case series
Antoszewska M, Spychalski P, Villadsen GE, Aagaard NKM. *Przegląd Gastroenterologiczny* 2021. DOI: 10.5114/pg.2021.108992. PMID: 34584590.

Case series on molecular adsorbents recirculating system (MARS) albumin dialysis for intractable cholestatic pruritus, from Aarhus University Hospital collaborators. No abstract is indexed; the summary is based on the title only, and outcome data are not reported here. It adds to limited clinical experience with extracorporeal albumin dialysis for refractory pruritus.

PL: Opis kilku przypadków chorych z cholestazą (zastojem żółci), u których uporczywy świąd nie ustępował po standardowym leczeniu. Zastosowano u nich MARS (molecular adsorbents recirculating system), czyli metodę pozaustrojowego oczyszczania krwi z użyciem albuminy. Praca opisuje doświadczenia z tą metodą jako opcją leczenia w trudnych przypadkach.

### Mortality Rates of Colorectal Cancer Screening Programs: Differing Methodologies, Complimentary Results
Spychalski P, Błażyńska-Spychalska A, Kobiela J. *Clinical Gastroenterology and Hepatology* 2021. DOI: 10.1016/j.cgh.2020.11.018. PMID: 33220522. Role: first author, corresponding author.

Letter (comment) on mortality estimates in colorectal cancer screening programmes. No abstract is available; based on the title, it argues that studies using different methodologies yield complementary rather than conflicting results. It relates to the authors' randomised health services study of screening colonoscopy safety.

PL: List do redakcji dotyczący sposobów oceny śmiertelności związanej z badaniami przesiewowymi w kierunku raka jelita grubego, np. kolonoskopią. Na podstawie tytułu autorzy wskazują, że badania prowadzone różnymi metodami mogą dawać wyniki, które się wzajemnie uzupełniają. Tekst odnosi się do bezpieczeństwa programów przesiewowych.

### Postcolonoscopy colorectal cancer - in search of quality
Spychalski P, Błażyńska-Spychalska A, Kobiela J. *Colorectal Disease* 2021. DOI: 10.1111/codi.15441. PMID: 33190409. Role: first author.

Letter (comment) on postcolonoscopy colorectal cancer. No abstract is available; based on the title, it frames postcolonoscopy cancer as a colonoscopy quality issue. Relevant to quality indicators in screening endoscopy.

PL: List do redakcji dotyczący raka jelita grubego rozpoznanego po kolonoskopii, w której wcześniej go nie wykryto (tzw. rak pokolonoskopowy). Na podstawie tytułu autorzy łączą to zjawisko z jakością wykonywanych kolonoskopii. Temat jest ważny dla oceny skuteczności badań przesiewowych.

## 2020

### Obesity in work-up of kidney transplant candidates: review of clinical practice guidelines
Dobrzycka M, Spychalski P, Łącka M, Proczko-Stepaniak M, Dębska-Ślizień A, Kaska Ł, et al. *European Journal of Translational and Clinical Medicine* 2020. DOI: 10.31373/ejtcm/128771.

Review of eight current national and international clinical practice guidelines on pre-transplant evaluation of patients with end-stage kidney disease, focusing on obesity. All guidelines emphasise early detection of obesity and related comorbidities, but only two address bariatric surgery and none issues a formal recommendation owing to insufficient evidence; most omit pharmacological and surgical treatment. High-quality evidence on weight loss, including surgery, is needed to inform future guidelines.

PL: Autorzy porównali osiem krajowych i międzynarodowych wytycznych dotyczących oceny chorych ze schyłkową niewydolnością nerek przed przeszczepieniem nerki pod kątem otyłości. Wszystkie wytyczne zalecają wczesne wykrywanie otyłości i chorób z nią związanych, ale tylko dwie omawiają leczenie operacyjne otyłości i żadna nie formułuje wyraźnego zalecenia w tej sprawie. Praca pokazuje, że leczenie otyłości u kandydatów do przeszczepienia jest w wytycznych słabo uwzględnione i wymaga lepszych badań.

### Costs of elective vs emergency cholecystectomy in diabetic patients
Łącka M, Spychalski P, Obłój P, Łaski D, Rostkowska O, Wieszczy P, et al. *European Journal of Translational and Clinical Medicine* 2020. DOI: 10.31373/ejtcm/128963.

Single-centre retrospective analysis of age and sex-matched diabetic and non-diabetic patients undergoing elective or emergency cholecystectomy in Poland (2016 to 2019). Elective cholecystectomy costs were similar (739.31 vs 797.14 USD, p = 0.51), whereas emergency cholecystectomy cost more in diabetic patients (3950.72 vs 2464.31 USD, p = 0.04); emergency surgery was significantly costlier than elective in both groups. Early elective referral of diabetic patients with gallstone disease may reduce costs.

PL: Badanie porównało koszty szpitalne usunięcia pęcherzyka żółciowego (cholecystektomii) u chorych na cukrzycę i bez cukrzycy, leczonych w jednym ośrodku w Polsce w latach 2016 do 2019. Przy zabiegach planowych koszty były podobne, natomiast operacja w trybie pilnym była wyraźnie droższa, zwłaszcza u chorych na cukrzycę. Autorzy sugerują, że wcześniejsza kwalifikacja chorych na cukrzycę do zabiegu planowego może być korzystna dla nich i dla płatnika.

### Assessment of nutritional status of patients with cancer who are qualified for home enteral nutrition: a retrospective analysis
Kaźmierczak-Siedlecka K, Folwarski M, Jankowska B, Spychalski P, et al. *European Journal of Translational and Clinical Medicine* 2020. DOI: 10.31373/ejtcm/120583.

Retrospective analysis of 84 patients with cancer qualified for home enteral nutrition at a nutritional counselling centre in Gdańsk (2009 to 2015), assessed by body mass index, serum total protein and albumin, total lymphocyte count and Nutritional Risk Score 2002. Hypoalbuminaemia was more frequent in gastric than oesophageal cancer (p = 0.02), low lymphocyte count was present in 47.6%, and all patients scored at least 3 points on NRS 2002 (most often 5 points, 40.4%). All patients required nutritional treatment, although nutritional status varied.

PL: Autorzy przeanalizowali dokumentację 84 chorych na nowotwory zakwalifikowanych w latach 2009 do 2015 do domowego żywienia dojelitowego (podawania pokarmu przez zgłębnik lub przetokę) w poradni żywieniowej w Gdańsku. Wszyscy chorzy wymagali leczenia żywieniowego, a niedobór białka albuminy we krwi występował częściej u chorych na raka żołądka niż u chorych na raka przełyku. Praca pokazuje, że stan odżywienia tych chorych jest zróżnicowany, co ma znaczenie przy planowaniu opieki.

### Circulating Tumor DNA in KRAS positive colorectal cancer patients as a prognostic factor - a systematic review and meta-analysis
Spychalski P, Perdyan A, Kacperczyk J, Rostkowska O, Kobiela J. *Critical Reviews in Oncology/Hematology* 2020. DOI: 10.1016/j.critrevonc.2020.103065. PMID: 32763752. Role: co-first author.

PRISMA systematic review of PubMed, Web of Science and Scopus including 18 studies (1779 patients) on KRAS-mutant circulating tumour DNA in serum or plasma of colorectal cancer patients. Six of 8 studies linked ctDNA presence, and all 6 studies linked high ctDNA concentration, with inferior overall survival. KRAS ctDNA appears to be a negative prognostic factor; concentration cut-offs are needed before clinical implementation.

PL: Tzw. płynna biopsja pozwala wykryć we krwi fragmenty DNA pochodzące z nowotworu (ctDNA, circulating tumor DNA). Przegląd 18 badań obejmujących 1779 chorych na raka jelita grubego wykazał, że obecność lub wysokie stężenie we krwi DNA z mutacją genu KRAS wiązały się z krótszym przeżyciem. Aby wykorzystać to badanie w praktyce, trzeba jeszcze ustalić wartości graniczne stężeń.

### Clinical presentation and outcomes of cholecystectomy for acute cholecystitis in patients with diabetes - A matched pair analysis. A pilot study
Łącka M, Obłój P, Spychalski P, Łaski D, Rostkowska O, Wieszczy P, et al. *Advances in Medical Sciences* 2020. DOI: 10.1016/j.advms.2020.08.001. PMID: 32823170.

Retrospective pilot matched-pair analysis of 267 patients undergoing emergency cholecystectomy for acute cholecystitis (2007 to 2017), with 197 age- and sex-matched controls without diabetes (3:1). Symptoms at admission did not differ, but patients with diabetes had significantly higher operative and postoperative complication rates, longer operative time and hospital stay, and more frequent open surgery, without a higher conversion rate. The authors suggest early cholecystectomy in diabetic patients.

PL: Badanie objęło chorych operowanych w trybie pilnym z powodu ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym w Gdańsku w latach od 2007 do 2017, porównując osoby z cukrzycą i bez niej. U chorych z cukrzycą operacja trwała dłużej, częściej występowały powikłania i dłuższy był pobyt w szpitalu, mimo podobnych objawów przy przyjęciu. Autorzy wnioskują, że chorych z cukrzycą warto kwalifikować do usunięcia pęcherzyka wcześnie w przebiegu choroby.

### Estimating case fatality rates of COVID-19
Spychalski P, Błażyńska-Spychalska A, Kobiela J. *The Lancet Infectious Diseases* 2020. DOI: 10.1016/S1473-3099(20)30246-2. PMID: 32243815. Role: first author.

Letter (comment) on methods of estimating the case fatality rate of COVID-19 early in the pandemic. No abstract is available; the summary is based on the title and indexing only. It contributes to the methodological discussion on case fatality estimation during an ongoing epidemic.

PL: List do redakcji z początku pandemii dotyczący sposobu obliczania, jaki odsetek osób z rozpoznanym COVID-19 umiera z powodu choroby (współczynnik śmiertelności przypadków). Na podstawie tytułu praca dotyczy metodologii tych szacunków, które na wczesnym etapie epidemii mogą być obarczone błędem. Rzetelne szacunki są ważne dla oceny zagrożenia i planowania działań zdrowia publicznego.

### Patients seeking information about colonoscopy - lessons learned from Google
Łaski D, Perdyan A, Spychalski P, Łachiński AJ, Śledziński Z, Tybińkowska A, et al. *Przegląd Gastroenterologiczny* 2020. DOI: 10.5114/pg.2020.95557. PMID: 32550947.

Infodemiological analysis using Google Trends of searches for 'colonoscopy', related queries, and weekly and annual search patterns. First-page results were generally of good quality (with Wikipedia ranked first), search volume dipped at weekends and during holiday periods, and bowel preparation was the most common topic of interest. Healthcare providers should account for online information sources when educating patients.

PL: Autorzy przeanalizowali za pomocą narzędzia Google Trends, czego ludzie szukają w internecie na temat kolonoskopii i jakie informacje otrzymują. Pierwsza strona wyników zawierała na ogół informacje dobrej jakości, a najczęściej wyszukiwanym tematem było przygotowanie do badania. Wyniki mogą pomóc lekarzom i placówkom w lepszym informowaniu pacjentów.

### Intensity-modulated radiotherapy (IMRT) in the treatment of squamous cell anal canal cancer: acute and early-late toxicity, outcome, and efficacy
Dell'Acqua V, Surgo A, Arculeo S, Zerella MA, Bagnardi V, Frassoni S, et al. (Spychalski P 12/21). *International Journal of Colorectal Disease* 2020. DOI: 10.1007/s00384-020-03517-x. PMID: 32036405.

Retrospective review of 84 patients with squamous cell anal canal cancer treated with IMRT-based chemoradiotherapy, with toxicity graded by CTCAE v4.03 and RTOG criteria and response by RECIST v1.1. Severe (grade 3 or higher) acute gastrointestinal and skin toxicity occurred in 5% and 23%, treatment interruption in 77%, colostomy-free survival was 96% (95% CI 89 to 99) at 6 months and 92% (95% CI 83 to 96) at 12 months, and complete response at 12 months was 81%. The data support IMRT as standard of care for curative anal cancer treatment.

PL: Praca opisuje 84 chorych na raka płaskonabłonkowego kanału odbytu leczonych w Europejskim Instytucie Onkologii w Mediolanie nowoczesną techniką napromieniania (IMRT, intensity-modulated radiotherapy) w połączeniu z chemioterapią. Ciężkie działania niepożądane ze strony jelit były rzadkie, a po 12 miesiącach u 81% chorych guz całkowicie się cofnął, a 92% żyło bez konieczności wyłonienia stomii. Wyniki potwierdzają przydatność tej techniki w leczeniu raka odbytu.

### Mortality and Rate of Hospitalization in a Colonoscopy Screening Program From a Randomized Health Services Study
Spychalski P, Kobiela J, Wieszczy P, Pisera M, Pilonis N, Rupinski M, et al. *Clinical Gastroenterology and Hepatology* 2020. DOI: 10.1016/j.cgh.2019.09.010. PMID: 31525515. Role: co-first author, corresponding author.

Randomised health services study within the Polish Colonoscopy Screening Program: 338,477 individuals aged 55 to 64 invited to screening colonoscopy (16.4% attended) vs 338,557 matched controls, with mortality and hospitalisation from national registries around actual or virtual colonoscopy dates. In intention-to-treat analysis mortality did not differ (0.22% vs 0.22%; P = .913), whereas unplanned hospitalisation was higher in the screening group (2.39% vs 2.31%; risk difference 0.08%, 95% CI 0.01 to 0.15%), driven by post-screening admissions, including colonoscopy-related ones (0.24% vs 0.22%; P = .046). Screening colonoscopy does not increase mortality but carries a small excess of unplanned hospitalisations.

PL: Badanie oceniało bezpieczeństwo przesiewowej kolonoskopii w Programie Badań Przesiewowych Raka Jelita Grubego w Polsce, porównując około 338 tysięcy osób zaproszonych na badanie z podobną grupą osób niezaproszonych. Kolonoskopia nie zwiększała ryzyka zgonu, natomiast wiązała się z niewielkim wzrostem liczby nieplanowanych pobytów w szpitalu po badaniu. Wyniki pomagają rzetelnie ocenić ryzyko związane z tym badaniem przesiewowym.

### Jejunal ectopic pancreas mimicking a gastrointestinal stromal tumor
Patel A, Hellmann A, Spychalski P, Szymański M, Śledziński M. *Polish Archives of Internal Medicine* 2020. DOI: 10.20452/pamw.14992. PMID: 31556403.

Case report of jejunal ectopic pancreas mimicking a gastrointestinal stromal tumour. No abstract is available; the summary is based on the title and indexing terms only. It adds ectopic pancreas to the differential diagnosis of submucosal small bowel lesions.

PL: Opis przypadku chorego, u którego zmiana w jelicie czczym wyglądała jak nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego (GIST, gastrointestinal stromal tumor), a okazała się ektopową trzustką, czyli prawidłową tkanką trzustki położoną poza tym narządem. Przypadek pokazuje, że łagodne zmiany mogą przypominać nowotwór w badaniach obrazowych. Ma to znaczenie dla różnicowania zmian w jelicie cienkim.

### Statins and Colorectal Cancer: A Systematic Review
Dobrzycka M, Spychalski P, Łachiński AJ, Kobiela P, Jędrusik P, Kobiela J. *Experimental and Clinical Endocrinology & Diabetes* 2020. DOI: 10.1055/a-0668-5692. PMID: 30149418. Role: corresponding author.

Systematic review of PubMed and Cochrane records (April 2010 to April 2018) on statin use and colorectal cancer incidence, mortality and treatment; of 126 records identified, 69 were excluded. Preclinical data supported chemopreventive and adjuvant effects, whereas human data on cancer risk were heterogeneous, with some studies reporting better overall and cancer-specific survival among statin users and a possible chemopreventive role in inflammatory bowel disease. Further studies are needed to define the effects of individual statins and doses.

PL: Autorzy przejrzeli badania z lat 2010 do 2018 dotyczące związku między przyjmowaniem statyn (leków obniżających cholesterol) a rakiem jelita grubego. Badania laboratoryjne i na zwierzętach sugerowały działanie ochronne statyn, a część badań u ludzi wskazywała na dłuższe przeżycie chorych przyjmujących statyny, choć wyniki nie były jednolite. Praca porządkuje dotychczasową wiedzę i wskazuje, że rola statyn w zapobieganiu i leczeniu tego nowotworu wymaga dalszych badań.

## 2019

### Sources of medical information of patients referred to colorectal surgery outpatient clinic for hemorrhoidal disease
Spychalski P, Perdyan A, Łaski D, Kobiela J, Błażyńska-Spychalska A, Łachiński AJ, et al. *European Journal of Translational and Clinical Medicine* 2019. DOI: 10.31373/ejtcm/105778. Role: first author.

Survey of 78 outpatients with haemorrhoids at a university colorectal surgery clinic, combined with Google Trends analysis of search queries and content assessment of the top 10 Google results. Over 80% of respondents searched online, of whom 50% were satisfied with the information; the term 'hemorrhoids' dominated search trends, and 7 of 10 organic results led to professional sources. Patients rely on the internet for information on haemorrhoids, and the top-ranked content was largely reliable.

PL: W ankiecie wśród 78 pacjentów poradni chirurgicznej z powodu hemoroidów sprawdzono, skąd czerpią wiedzę o swojej chorobie, a dodatkowo przeanalizowano wyszukiwania i wyniki w wyszukiwarce Google. Ponad 80% ankietowanych szukało informacji w internecie, a połowa z nich była zadowolona z ich jakości; 7 z 10 pierwszych wyników wyszukiwania prowadziło do stron z profesjonalnymi treściami. Wyniki pokazują, że internet jest ważnym źródłem wiedzy pacjentów o hemoroidach.

### Interdisciplinary treatment of large adrenocortical carcinoma infiltrating inferior vena cava
Dobrzycka M, Spychalski P, Rusek U, Brzeziński M, Kobiela J, Kłosowski P, et al. *European Journal of Translational and Clinical Medicine* 2019. DOI: 10.31373/ejtcm/111365.

Case report from a single-centre series of 245 adrenal tumour operations (2014 to 2018) describing a 57-year-old woman with a large left adrenocortical carcinoma invading the vena cava, diagnosed by computed tomography and core biopsy. An interdisciplinary team performed open adrenalectomy with thoracotomy, achieving R0 resection. The case supports a multispecialty approach for locally advanced adrenal cancer with vascular infiltration.

PL: Praca opisuje przypadek 57-letniej kobiety z dużym, zaawansowanym guzem lewego nadnercza naciekającym żyłę główną dolną, spośród 245 chorych operowanych z powodu guzów nadnerczy w jednej klinice w latach 2014 do 2018. Guz usunięto w całości podczas operacji otwartej z dostępem przez klatkę piersiową, przeprowadzonej przez zespół specjalistów różnych dziedzin. Przypadek pokazuje, że nawet przy naciekaniu dużych naczyń doszczętne usunięcie guza bywa możliwe dzięki współpracy wielu specjalności.

### Acute cholecystitis in patients with diabetes mellitus: systematic review
Łącka M, Spychalski P, Dobrzycka M, Rostkowska O, et al. *European Journal of Translational and Clinical Medicine* 2019. DOI: 10.31373/ejtcm/115402.

PRISMA-based systematic review of 40 studies (from 1632 records) comparing the hospital course of patients with and without diabetes undergoing cholecystectomy for acute cholecystitis. Operative and postoperative complication rates were significantly higher in diabetic patients, and diabetes was a risk factor for conversion from laparoscopic to open surgery, while opinions on prophylactic elective cholecystectomy were divided. Low data quality precluded meta-analysis and strong conclusions.

PL: Przegląd objął 40 badań porównujących przebieg leczenia ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego u chorych na cukrzycę i bez cukrzycy. U chorych na cukrzycę powikłania w trakcie i po operacji występowały częściej, a cukrzyca zwiększała ryzyko konieczności zmiany operacji laparoskopowej na otwartą. Autorzy wskazują, że indywidualne podejście i dobre przygotowanie do planowej operacji mogą poprawiać wyniki, choć niska jakość danych ogranicza wnioski.

### Methods of imaging flap perfusion in autologous breast reconstructions
Błażyńska-Spychalska A, Brzezicka A, Spychalski P, Kondej K, Jankau J. *Chirurgia Plastyczna i Oparzenia* 2019. DOI: 10.15374/ChPiO2019020.

Narrative review of imaging methods for assessing flap perfusion in autologous breast reconstruction, where partial or complete flap necrosis is a key complication. Preoperative computed tomography angiography is reported to offer the best sensitivity and specificity, approaching 100%, whereas intraoperative indocyanine green angiography (ICGA) and dynamic infrared thermography (DIRT) are promising but require further evaluation.

PL: Po amputacji piersi z powodu raka coraz częściej odtwarza się pierś z własnych tkanek pacjentki (tzw. płatów), co niesie ryzyko częściowej lub całkowitej martwicy płata z powodu niedostatecznego ukrwienia. Artykuł przeglądowy porównuje metody obrazowania ukrwienia płatów stosowane przed operacją i w jej trakcie. Autorzy wskazują przedoperacyjną angiografię tomografii komputerowej (angio-TK) jako metodę o najlepszej czułości i swoistości, a metody śródoperacyjne jako obiecujące, lecz wymagające dalszych badań.

### Selection of endovascular equipment according to the type of procedure
Wilczyński M, Kaska Ł, Spychalski P, Baścik B. *Ogólnopolski Przegląd Medyczny* 2019.

Narrative article on selecting endovascular equipment according to the type of procedure; no abstract was available, and the summary is based on the title only.

PL: Artykuł poglądowy dotyczy doboru sprzętu do zabiegów wewnątrznaczyniowych (endowaskularnych), wykonywanych przez naczynia krwionośne bez otwierania ciała, w zależności od rodzaju procedury. Tekst ma charakter przeglądowy i edukacyjny, adresowany do środowiska medycznego.

### Stereotactic body radiation therapy for early-stage hepatocellular carcinoma: a systematic review on outcome
Dobrzycka M, Spychalski P, Rostkowska O, Wilczyński M, Kobiela P, Grąt M, et al. *Acta Oncologica* 2019. DOI: 10.1080/0284186X.2019.1657942. PMID: 31464155.

PRISMA-based systematic review of 16 studies (973 patients, 1034 lesions; 14 retrospective) of SBRT for small hepatocellular carcinoma (mean diameter 23 mm; median BED10 100 Gy). Mean weighted local control was 94%, 92% and 93% and overall survival 90.9%, 67.5% and 73.4% at 1, 2 and 3 years; grade 1 to 2 toxicity occurred in 17.5% and grade 3 or higher in 5.3%, with no treatment-related deaths. Outcomes appear comparable with radiofrequency ablation and surgery, but incomplete reporting and retrospective designs call for prospective studies before guideline recommendation.

PL: Praca zebrała wyniki 16 badań (973 chorych) dotyczących stereotaktycznej radioterapii ciała (SBRT, precyzyjnego napromieniania wysoką dawką) u osób z małym rakiem wątrobowokomórkowym, czyli najczęstszym pierwotnym nowotworem wątroby. Guz udawało się kontrolować miejscowo u około 9 na 10 chorych przez 3 lata, a poważne działania niepożądane występowały u około 5% leczonych. Wyniki sugerują, że metoda może być alternatywą dla chorych niekwalifikujących się do operacji, ale potrzebne są lepiej zaplanowane badania prospektywne.

### Double indocyanine green technique of robotic right colectomy: introduction of a new technique
Kobiela J, Bertani E, Petz W, Crosta C, De Roberto G, Borin S, et al. (Spychalski P 9/10). *Journal of Minimal Access Surgery* 2019. DOI: 10.4103/jmas.JMAS_127_18. PMID: 29974874. Role: corresponding author.

Technical report describing robotic modified complete mesocolic excision with central vascular ligation for right-sided colon cancer using dual indocyanine green fluorescence: preoperative endoscopic submucosal peritumoural injection for lymph node mapping and intraoperative intravenous injection for near-infrared assessment of bowel perfusion before anastomosis. Nodal visualisation facilitated standard and selective extended lymphadenectomy, and perfusion assessment guided the extent of resection. No comparative outcome data are reported; the authors propose the technique as a candidate standard for robotic right colectomy.

PL: Artykuł opisuje technikę robotowego usuwania prawej połowy jelita grubego z powodu raka, w której dwukrotnie stosuje się barwnik fluorescencyjny, zieleń indocyjaninową (ICG). Barwnik podany endoskopowo wokół guza przed operacją pomaga odnaleźć węzły chłonne, a podany dożylnie w trakcie zabiegu pozwala ocenić ukrwienie jelita przed jego zszyciem. Autorzy wskazują, że takie podejście może ułatwić dokładne usunięcie węzłów chłonnych i wybór granic resekcji.

### Stereotactic radiation therapy in oligometastatic colorectal cancer: outcome of 102 patients and 150 lesions
Dell'Acqua V, Surgo A, Kraja F, Kobiela J, Zerella MA, Spychalski P, et al. *Clinical & Experimental Metastasis* 2019. DOI: 10.1007/s10585-019-09976-z. PMID: 31165360.

Retrospective series of 102 consecutive patients with oligometastatic colorectal cancer (150 lesions) treated with stereotactic radiotherapy in 2012 to 2015 (median 45 Gy in 3 fractions, BED 112.5 Gy; median follow-up 11.4 months). No grade 3 or 4 toxicity occurred; local control was 70% and 55%, overall survival 90% and 90%, and progression-free survival 37% and 27% at 1 and 2 years. Local control was better with BED of 75 Gy or more and PTV below 42 cm3, and Karnofsky performance status below 90 predicted out-field progression.

PL: Badanie objęło 102 chorych na raka jelita grubego z niewielką liczbą przerzutów (150 zmian), leczonych precyzyjną radioterapią stereotaktyczną w latach 2012 do 2015. Nie odnotowano ciężkich powikłań, a po roku zmiany napromieniane pozostawały pod kontrolą u 70% chorych; lepsze wyniki uzyskiwano przy wyższej dawce promieniowania i mniejszych zmianach. Wyniki wskazują, że metoda może być opcją leczenia części chorych z przerzutami raka jelita grubego.

### Clinical stages of colorectal cancer diagnosed in obese and overweight individuals in the Polish Colonoscopy Screening Program
Spychalski P, Kobiela J, Wieszczy P, Kamiński MF, Reguła J. *United European Gastroenterology Journal* 2019. DOI: 10.1177/2050640619840451. PMID: 31316783. Role: first author, corresponding author.

Cross-sectional analysis of 163,129 screenees from the prospectively maintained database of the Polish Colonoscopy Screening Program comparing colorectal cancer stage by body mass index category. Overweight and obese individuals had less advanced cancer at screening (p = 0.014), most markedly in men, and obesity was a negative predictor of advanced cancer detection (odds ratio 0.72, 95% CI 0.52 to 1.00); overweight and obesity did not predict death risk. A higher proportion of early-stage cancers may translate into a survival benefit in obese screenees.

PL: Badanie przeanalizowało dane 163 129 osób, które wykonały przesiewową kolonoskopię w polskim programie badań przesiewowych, aby sprawdzić, czy nadwaga i otyłość wpływają na zaawansowanie wykrytego raka jelita grubego. U osób z nadwagą i otyłością rak był wykrywany w mniej zaawansowanym stadium, zwłaszcza u mężczyzn, a masa ciała nie wpływała na przeżycie po uwzględnieniu stadium choroby. Wynik sugeruje, że w tej grupie badania przesiewowe częściej wykrywają raka we wczesnej fazie.

### Patient specific outcomes of charged particle therapy for hepatocellular carcinoma: a systematic review and quantitative analysis
Spychalski P, Kobiela J, Antoszewska M, Błażyńska-Spychalska A, Jereczek-Fossa BA, Høyer M. *Radiotherapy and Oncology* 2019. DOI: 10.1016/j.radonc.2018.12.012. PMID: 30825961. Role: first author, corresponding author.

PRISMA-based systematic review and quantitative analysis of 17 cohorts (16 studies, 1516 patients; 11 retrospective) of proton or carbon ion therapy for hepatocellular carcinoma (median BED10 68.75 to 122.5 GyE). Mean weighted overall survival was 86%, 62%, 59% and 35% and local control 86%, 89%, 87% and 89% at 1, 2, 3 and 5 years; acute grade 3 or higher toxicity was 6% and late grade 3 or higher below 4%, with no treatment-related deaths. Incomplete reporting and retrospective designs limit the evidence and support the need for prospective studies.

PL: Autorzy zebrali wyniki 16 badań (1516 chorych) nad leczeniem raka wątrobowokomórkowego napromienianiem protonami lub jonami węgla, czyli terapią cząstkami naładowanymi. Guz pozostawał pod kontrolą miejscową u około 86 do 89% chorych, a ciężkie powikłania występowały rzadko. Metoda może być opcją dla chorych, którzy nie kwalifikują się do operacji, choć jakość dostępnych danych jest ograniczona.

### Effects of thyroid hormone imbalance on colorectal cancer carcinogenesis and risk: a systematic review
Rostkowska O, Spychalski P, Dobrzycka M, Wilczyński M, Łachiński AJ, Obołończyk Ł, et al. *Endokrynologia Polska* 2019. DOI: 10.5603/EP.a2019.0007. PMID: 31039272.

Systematic review (PICO and PRISMA) of MEDLINE, trial registries and Cochrane; of 3054 records, 11 studies (4 cell line, 7 human) were included. Hypothyroidism was associated with increased colorectal cancer risk (adjusted odds ratios 1.16, 95% CI 1.08 to 1.24, to 1.69, 95% CI 1.21 to 2.36), whereas thyroid hormone replacement was associated with lower risk (adjusted odds ratios 0.60, 95% CI 0.44 to 0.81, to 0.92, 95% CI 0.86 to 0.98). Thyroid hormones appear to contribute to colorectal carcinogenesis, warranting further study.

PL: Przegląd objął 11 badań dotyczących związku między zaburzeniami pracy tarczycy a rakiem jelita grubego. Niedoczynność tarczycy wiązała się z umiarkowanie wyższym ryzykiem tego nowotworu, a leczenie hormonami tarczycy z niższym ryzykiem. Wyniki sugerują, że hormony tarczycy mogą mieć znaczenie w powstawaniu raka jelita grubego, co wymaga dalszych badań.

### Metformin and Colorectal Cancer: A Systematic Review
Kobiela J, Dobrzycka M, Jędrusik P, Kobiela P, Spychalski P, Śledziński Z, et al. *Experimental and Clinical Endocrinology & Diabetes* 2019. DOI: 10.1055/a-0621-8830. PMID: 29954001.

Systematic review of PubMed and Cochrane (January 2005 to December 2017); of 189 studies identified, 66 were reviewed, including cell line, animal, diabetic and healthy-population studies. Preclinical data showed reduced colorectal cancer incidence and enhanced chemotherapy effects, and studies of metformin-treated patients with type 2 diabetes (146,496 patients in total) suggested risk reduction, although some findings conflicted. Further studies are needed to define the role of metformin in prevention and treatment.

PL: Autorzy przeanalizowali 66 badań dotyczących metforminy, leku przeciwcukrzycowego, w kontekście raka jelita grubego. Badania laboratoryjne i na zwierzętach wskazywały na działanie ochronne i wzmacnianie efektu chemioterapii, a badania u chorych na cukrzycę typu 2 sugerowały mniejsze ryzyko tego nowotworu, choć część wyników była sprzeczna. Praca wskazuje, że rola metforminy w zapobieganiu i leczeniu raka jelita grubego wymaga dalszych badań.

## 2018

### Medical applications of adipose-derived stem cells
Brzezicka A, Kondej K, Błażyńska-Spychalska A, Spychalski P, et al. *Chirurgia Plastyczna i Oparzenia* 2018. DOI: 10.15374/ChPiO2018016.

Narrative review of adipose-derived stem cell applications in regenerative medicine, with emphasis on plastic, reconstructive and aesthetic surgery. Reported outcomes are encouraging, but interventions remain investigational, and longer follow-up with rigorous randomised controlled trials is needed to enable meta-analyses.

PL: Artykuł przeglądowy omawia zastosowania komórek macierzystych pozyskiwanych z tkanki tłuszczowej w medycynie regeneracyjnej, zwłaszcza w chirurgii plastycznej, rekonstrukcyjnej i estetycznej. Autorzy oceniają dotychczasowe wyniki jako zachęcające, ale podkreślają, że takie metody pozostają eksperymentalne i wymagają dłuższej obserwacji oraz dobrze zaplanowanych badań z losowym przydziałem.

### Pneumomediastinum and pneumoretroperitoneum as a result of mephedrone intoxication: a case report
Perdyan A, Piątkowska A, Spychalski P, Łaski D, Łachiński A, Kobiela J. *Disaster and Emergency Medicine Journal* 2018. DOI: 10.5603/DEMJ.2018.0022.

Case report of a 27-year-old man with non-traumatic pneumomediastinum, pneumoretroperitoneum and subcutaneous emphysema after four days of mephedrone inhalation. Imaging and endoscopy excluded airway and gastrointestinal perforation, and he recovered with conservative treatment (fluids and antibiotics) within six days of hospitalisation. Such presentations may resolve spontaneously, supporting observation rather than surgical intervention once perforation is excluded.

PL: Praca opisuje 27-letniego mężczyznę, u którego po czterech dniach wciągania mefedronu (substancji psychoaktywnej) pojawiło się powietrze w śródpiersiu, przestrzeni zaotrzewnowej i pod skórą, bez urazu. Badania obrazowe i endoskopowe wykluczyły przedziurawienie dróg oddechowych i przewodu pokarmowego, a chory wyzdrowiał po leczeniu zachowawczym płynami i antybiotykami w ciągu sześciu dni pobytu w szpitalu. Przypadek pokazuje, że taki niepokojący obraz może ustąpić bez operacji.

### Application of minimally invasive techniques in surgery
Makarewicz W, Spychalski P, Kobiela J. *Ogólnopolski Przegląd Medyczny* 2018.

Narrative article on the use of minimally invasive techniques in surgery; no abstract was available, and the summary is based on the title only.

PL: Artykuł poglądowy dotyczy zastosowania technik małoinwazyjnych w chirurgii, czyli operacji wykonywanych przez niewielkie nacięcia, które zmniejszają uraz związany z zabiegiem. Tekst ma charakter przeglądowy i edukacyjny, adresowany do środowiska medycznego.

### Ablative stereotactic radiotherapy for oligometastatic colorectal cancer: systematic review
Kobiela J, Spychalski P, Marvaso G, Ciardo D, Dell'Acqua V, Kraja F, et al. *Critical Reviews in Oncology/Hematology* 2018. DOI: 10.1016/j.critrevonc.2018.06.005. PMID: 30097241. Role: corresponding author.

PRISMA and PICO-based systematic review of stereotactic body radiotherapy for colorectal liver and lung oligometastases; 15 of 457 records were included (colorectal histology with reported local control). One and 2-year local control ranged from 50% to 100% and 32% to 91% for liver (BED 40.5 to 262.5 Gy) and from 62% to 92% and 53% to 92% for lung (BED 51.3 to 262.5 Gy). Data suggest high local control with low toxicity but remain immature, requiring observational studies and randomised trials.

PL: Przegląd objął 15 badań nad precyzyjną radioterapią stereotaktyczną przerzutów raka jelita grubego do wątroby i płuc. Odsetek chorych, u których napromieniane zmiany pozostawały pod kontrolą po roku, wynosił od 50 do 100% dla wątroby i od 62 do 92% dla płuc, przy niewielkiej liczbie powikłań. Autorzy uznają wyniki za obiecujące, ale wskazują potrzebę dalszych badań, w tym randomizowanych.

### Structured box training improves stability of retraction while multitasking in colorectal surgery simulation
Kobiela J, Spychalski P, Łaski D, Błażyńska-Spychalska A, Łachiński AJ, Śledziński Z, et al. *Journal of Surgical Research* 2018. DOI: 10.1016/j.jss.2018.03.043. PMID: 29937020. Role: corresponding author.

Pre and post study of 58 medical students completing a basic laparoscopic box-training curriculum, measuring force parameters of retraction as a single task and while multitasking with camera navigation. Before training, multitasking degraded retraction stability (greater maximal force, range and standard deviation); after training, maximal force and range for traction while multitasking decreased significantly, and single-task versus multitask performance no longer differed. Structured box training improves retraction stability specifically under multitasking conditions.

PL: W badaniu 58 studentów medycyny przeszło kurs podstaw laparoskopii na trenażerze skrzynkowym, a przed kursem i po nim mierzono, jak stabilnie utrzymują narzędzie odciągające tkanki, także przy jednoczesnym sterowaniu kamerą. Przed treningiem wykonywanie dwóch czynności naraz pogarszało stabilność, a po treningu różnica między pracą jedną ręką a pracą dwiema rękami zanikła. Wyniki sugerują, że uporządkowany trening symulacyjny pomaga nabyć umiejętność potrzebną w chirurgii laparoskopowej jelita grubego.

### Genital marginal failures after intensity-modulated radiation therapy (IMRT) in squamous cell anal cancer: no higher risk with IMRT when compared to 3DCRT
Dell'Acqua V, Kobiela J, Kraja F, Leonardi MC, Surgo A, Zerella MA, et al. (Spychalski P 17/20). *Medical Oncology* 2018. DOI: 10.1007/s12032-018-1118-3. PMID: 29594584.

Retrospective cohort of 117 patients with non-metastatic squamous cell anal cancer treated with IMRT (n = 64) or 3DCRT (n = 53), mostly with concurrent chemotherapy. Marginal failures occurred in 3.1% after IMRT (median follow-up 25 months) and 3.8% after 3DCRT (median 71.3 months), with no significant difference (p = 0.85). IMRT did not increase marginal failure, but dose constraints should be applied cautiously in women with vaginal or rectovaginal septum involvement.

PL: Badanie porównało 117 chorych na płaskonabłonkowego raka odbytu leczonych dwiema technikami radioterapii: z modulacją intensywności dawki (IMRT) i konformalną trójwymiarową (3DCRT). Nawrót na granicy obszaru napromienianego, w okolicy narządów płciowych, wystąpił u około 3 do 4% chorych w obu grupach. Wynik wskazuje, że nowocześniejsza technika IMRT nie zwiększa ryzyka takich nawrotów, choć u kobiet z zajęciem pochwy wymaga szczególnej ostrożności przy planowaniu.

## 2017

### Therapeutic strategies against cancer stem cells in human colorectal cancer
Szaryńska M, Olejniczak A, Kobiela J, Spychalski P, Kmieć Z. *Oncology Letters* 2017. DOI: 10.3892/ol.2017.7261. PMID: 29250169.

Narrative review of colorectal cancer stem cell markers and experimental therapies targeting these cells, including agents inducing proliferation, differentiation or apoptotic sensitisation (Dickkopf-1, BMP4, Kindlin-1, tankyrases, PAK1), inhibitors of Wnt, TGF-beta and Notch signalling (pyrvinium pamoate, silibinin, PRI-724, P17 and P144 peptides) and metabolic targets (sirtuin 1 via miR-34a, AMPK via metformin). These approaches define novel therapeutic targets but require further investigation before application in human colorectal cancer.

PL: Artykuł przeglądowy omawia nowotworowe komórki macierzyste, czyli niewielką populację komórek raka jelita grubego, która może odpowiadać za nawroty i oporność na chemioterapię. Autorzy opisują cechy tych komórek oraz eksperymentalne leki i cząsteczki mające je niszczyć lub uwrażliwiać na leczenie, w tym działające na szlaki sygnałowe i metabolizm komórki. Podkreślają, że metody te są na etapie badań i wymagają dalszej oceny u ludzi.